Yatırım yoluyla Arjantin vatandaşlığının hukuki çerçevesi

Arjantin Anayasası’nın üç hükmü tartışmanın çerçevesini çizer:

• 20. madde yabancılara vatandaşların medeni haklarını tanır, vatandaşlığı kabul etmek zorunda olmadıklarını belirtir ve iki yıl kesintisiz ikamet ederek vatandaşlığa alınabileceklerini öngörür; bu süre, Cumhuriyete hizmet ettiğini kanıtlayanlar lehine kısaltılabilir.
• 75. maddenin 12. bendi, vatandaşlığa alınma ve vatandaşlık konusunda genel kanunlar çıkarma yetkisini Kongre’ye verir.
• 99. maddenin 3. bendi, olağanüstü koşullar olağan yasama sürecini imkânsız kıldığında çıkarılan olağanüstü hâl kararnameleri (DNU) dışında yürütmenin yasama niteliğinde düzenleme yapmasını yasaklar — ve ceza, vergi, seçim ya da siyasi partiler alanlarında hiçbir zaman.

26.122 sayılı Kanun uyarınca bir DNU, Kongre’nin her iki meclisi tarafından reddedilmedikçe yürürlükte kalır; ayrıca yargı denetimine tabidir.

346 sayılı Kanun (1869) vatandaşlık kanunudur. İlk hâlinde federal hâkimler önünde iki vatandaşlığa alınma yolu öngörüyordu: 18 yaşından büyük ve iki yıl kesintisiz ikamet eden yabancılar için olağan vatandaşlığa alınma ve ikamet süresinden bağımsız olarak belirli hizmetleri kanıtlayanlar için istisnai vatandaşlığa alınma — bunlar arasında “ülkede yeni bir sanayi kurmuş veya yararlı bir buluş getirmiş olmak” da vardı. Arjantin hukuku böylece bazı ekonomik katkıları zaten vatandaşlıkla ilişkilendiriyordu; ancak her zaman yargı denetimi altında.

Vatandaşlığa alınma Arjantin vatandaşlığı verir, ancak “doğuştan” vatandaşlık vermez. Vatandaşlığa alınanlar siyasi haklardan anayasal sınırlarla yararlanır: örneğin Cumhurbaşkanı doğuştan Arjantinli olmalıdır (md. 89) ve milletvekili veya senatör olmak için sırasıyla dört ve altı yıllık vatandaşlık gerekir (md. 48 ve 55).

Ajans yönetimi. 285/2026 sayılı Kararname (Boletín Oficial, 28 Nisan 2026) Ajans’ın İcra Direktörünü atadı.

Tutarlar. Tutarlar (USD 350.000, USD 800.000 ve aile tutarları) 2 Ekim 2026 tarihli resmî duyurudan gelmektedir. Bir duyuru bir hukuk kuralı değildir: 346 sayılı Kanun’un 2 bis maddesine göre önemli yatırımları Ekonomi Bakanlığı tanımlamalıdır. Son incelememiz tarihinde (12 Ekim 2026) bu kararı Boletín Oficial’de bulamadık.

Henüz beklenenler: uygun yatırımlara ilişkin karar; tahvilin ihraç koşulları; harçlar; belge listesi ve formlar; başvuru kanalı; ödeme zamanı ve iadelere ilişkin kurallar; ve Ajans’ın usul kuralları (524/2025 sayılı Kararname, md. 6).

Prosedür görevleri iki kurum arasında paylaştırır. Ekonomi Bakanlığı bünyesindeki Agencia de Programas de Ciudadanía por Inversión başvuruyu alır, yatırımı değerlendirir, raporları toplar ve gerekçeli tavsiyede bulunur. Dirección Nacional de Migraciones nihai kararı verir. 2025 reformundan önce tüm vatandaşlığa alma kararlarını federal hâkimler veriyordu; mahkemelerin sorguladığı tam da bu yetki devridir.

Başvuru, 19.549 sayılı Kanun (2024’te 27.742 sayılı Kanun ile değişik) ve uygulama düzenlemeleriyle yönetilen bir idari usuldür. Başvuru sahibinin diğer haklarının yanı sıra dinlenilme, dosyaya erişme, delil sunma ve gerekçeli karar alma hakkı vardır.

• Bilgi talepleri: bilgi veya açıklama talepleri belirlenen sürelerde yanıtlanmalıdır; iyi hazırlanmış bir dosya burada fark yaratır.
• Gecikme: karar uygulanacak sürelerde verilmezse hızlandırma talep edilebilir ve gerekirse amparo por mora (19.549 sayılı Kanun md. 28) davası açılabilir.
• Ret: düzenlemelerde öngörülen idari başvuru yollarıyla (yeniden inceleme ve hiyerarşik itiraz) itiraz edilebilir; süreler kısa ve kesindir.
• Yargı denetimi: idari yol tüketildikten sonra işlem, 19.549 sayılı Kanun’un 25. maddesindeki süre içinde federal idari yargıda dava konusu edilebilir.

Aşağıda açıklanan içtihat ışığında, başvurusu reddedilen kişi süreçte yer alan kurumların yetkisine ilişkin anayasal itirazlar da ileri sürebilir. Uygun strateji her olaya göre değişir.

“Volosh, Yana s/ solicitud de carta de ciudadanía” — Federal Hukuk ve Ticaret Ulusal İstinaf Mahkemesi, III. Daire, 18 Haziran 2026. Başvuru sahibi (yatırım yoluyla değil) olağan yoldan vatandaşlık istiyordu. İlk derece hâkimi itirazını reddetmiş ve onu Migraciones’a yönlendirmişti. Daire bu kararı bozdu: yürütmenin bir DNU’yu haklı kılan olağanüstü koşulları kanıtlamadığına (Kongre olağan şekilde çalışıyordu) hükmetti, DNU 366/2025’in 37 ila 43. maddelerini somut olayda geçersiz ilan etti ve federal mahkemenin yetkiyi yeniden üstlenmesine karar verdi. Kamuya açık bilgilere göre Devlet kanun yoluna başvurdu ve mesele Yüksek Mahkeme’ye ulaştı.

“Yang, Liping s/ nacionalidad y ciudadanía – solicitud de carta de ciudadanía” (dosya CNE 8843/2023/CA1) — Ulusal Seçim Dairesi, 30 Haziran 2026, hâkimler Alberto R. Dalla Via ve Daniel Bejas’ın oylarıyla. Vatandaşlığın siyasi haklar ve oy hakkıyla içkin bir bağı bulunduğunu — Anayasa’nın 99. maddesinin 3. bendinin DNU’lardan hariç tuttuğu seçim alanı — kabul ederek DNU 366/2025’in vatandaşlığa ilişkin hükümlerinin mutlak butlanına karar verdi ve ikamet şartını karşılayan başvuru sahibine vatandaşlık verilmesini emretti. Hükümet, Yüksek Mahkeme’ye başvuracağını açıkladı.

Kapsam. Arjantin’de anayasaya uygunluk denetimi somut davalarda yapılır ve kural olarak etkisi taraflarla sınırlıdır. Kararlardan hiçbiri DNU’yu yürürlükten kaldırmadı veya Hükümetin programı uygulamasını engellemiyor. Ancak her ikisi de DNU’nun III. Başlığına — yatırım yolunu ve Ajans’ı oluşturan başlığa — ilişkindir. Bu ölçütleri teyit eden bir Yüksek Mahkeme kararı yatırım yolu için ciddi bir risk doğurur. İnceleme tarihimizde (12 Ekim 2026) bu davalarda Yüksek Mahkeme’nin bir kararını bulamadık.

Kongre. Temsilciler Meclisi’ne yatırım yolunu kaldırmayı veya ödeme karşılığı vatandaşlığa almayı yasaklamayı amaçlayan kanun teklifleri sunuldu. İnceleme tarihimizde hiçbiri kabul edilmemişti.

Üç farklı hukuki durum sıklıkla karıştırılır:

• Göç hukuku anlamında ikamet (geçici veya daimi), 25.871 sayılı Göç Kanunu ile düzenlenir: ülkede kalmaya izin verir, ancak vatandaşlık vermez.
• Vatandaşlık, 346 sayılı Kanun ile düzenlenir: Arjantin pasaportu ve siyasi haklar verir. Yatırım yolu ön ikamet aramaz.
• Vergi mukimliği, Arjantin Gelir Vergisi Kanunu ile düzenlenir: bir kişinin Arjantin’de dünya çapındaki gelirleri üzerinden vergilendirilip vergilendirilmeyeceğini belirler.

Vatandaşlık almak Arjantin’de yaşama zorunluluğu getirmez; Arjantin’de yaşamak da tek başına kimseyi vatandaş yapmaz.

27.802 sayılı Kanun (Çalışma Hayatını Modernleştirme Kanunu, Boletín Oficial, 6 Mart 2026), Arjantin Gelir Vergisi Kanunu’nun 116. maddesine fıkralar ekledi: önemli yatırımlar yoluyla vatandaşlığa alınan yabancılar, yalnızca bu vatandaşlık nedeniyle Arjantin’de vergi mukimi sayılmaz. Vergi mukimliği genel kriterlere (daimi ikamet, fiilî bulunma vb.) göre belirlenir. Vatandaşlığı aldığında zaten daimi ikamet sahibi olanlar vergi mukimi olmaya devam eder. Vergi mukimliği yoksa Arjantin’de yalnızca Arjantin kaynaklı gelirler vergilendirilir.

İncelenmesi gereken diğer hususlar: Arjantin’de bulunan varlıklar üzerindeki servet vergisi (Bienes Personales); tahvilin vergisel durumu; ikamet ettiğiniz ülkenin vergi kuralları; ve finansal bilgilerin otomatik değişimi (CRS). OECD, yatırım yoluyla vatandaşlık programlarının vergi mukimliğini gizlemek için kötüye kullanılabileceği konusunda uyarmıştır; bu nedenle finans kuruluşları fiilî vergi mukimliğinize ilişkin ek kanıt isteyebilir.

• Migraciones tarafından düzenlenen vatandaşlık belgesi ve RENAPER tarafından çıkarılan DNI.
• DNI çıktıktan sonra başvurulan Arjantin pasaportu.
• ARCA tarafından tanımlanan CUIT (vergi numarası) (524/2025 sayılı Kararname, md. 5).
• Seçim yükümlülükleri: Ulusal Seçim Kanunu’na göre vatandaşlığa alınan Arjantinliler 18 yaşından itibaren seçmendir ve oy kullanmak zorunludur; yurt dışında yaşayanlar için özel kurallar vardır.
• Askerlik: Arjantin’de barış döneminde zorunlu askerlik yoktur.
• Çifte vatandaşlık: Arjantin önceki vatandaşlıktan vazgeçilmesini istemez; diğer ülkenizin kurallarını kontrol edin.

Pek çok ticari site bu program hakkında ayrıntılar yayımlıyor (işlem süreleri, vizesiz gidilebilen ülke sayısı, tahvil faiz oranları, “garantili” onay). Resmî bir kaynakta yer almadıkça bu ifadeleri hukuki şart olarak aktarmıyoruz. Basın haberlerine atıf yaptığımızda bunu açıkça belirtiyoruz.